Updated at: 15-04-2022 - By: Duy Phương

Layer 2 là gì? Layer 2 là một giải pháp mở rộng dành do Ethereum mới 05/2022. Nó có tốc độ tăng trưởng cực ấn tượng trong khoản thời gian qua. Vậy Layer 2 là gì? Vì sao Layer 2 rất quan trọng đối với mạng chính. Bài viết dưới đây của Thefinances.org sẽ giải đáp cho bạn đọc mọi thắc mắc liên quan đến Layer 2.

Layer 2 là gì?

Layer 2 là gì?

Layer 2 là gì?

Layer 2 hay còn gọi là L2 – đây là tên gọi chung cho các giải pháp giải quyết vấn đề về tính mở rộng của Ethereum. Đặc điểm của Layer 2 là được xây dựng trên Layer 1 và được kế thừa tính bảo mật từ Ethereum. Chúng có khả năng xử lý nhiều giao dịch hơn. Giảm chi phí và có tốc độ xác nhận giao dịch nhanh hơn Layer 1.

Yếu tố kế thừa tính bảo mật từ Layer 1 Ethereum chính là sự khác biệt lớn nhất giữa layer 2 và các giải pháp mở rộng Ethereum khác.

Vì sao layer 2 quan trọng đối với mạng chính? 

Mặc dù ngoài Layer 2 vẫn còn nhiều giải pháp giúp giải quyết vấn đề về tính mở rộng của Ethereum. Chẳng hạn như các layer 1 khác (Solana, Binance Smart Chain), hay các sidechain như Polygon. Ta phải công nhận một điều là Ethereum vẫn là blockchain: 

Có nhiều tính đột phá nhất: Hầu hết các dự án với model mới và hiệu quả hơn đều xuất hiện trên Ethereum. Điển hình gần đây nhất là Olympus DAO, Uniswap v3. Trước đó là các mảnh ghép khác của DeFI như Aggregator, lãi suất cố định (Fixed rate). Tất cả những dự án đó đều trở thành quy chuẩn để dự án ở các chain khác copy. Điều này chứng tỏ rằng, số lượng và chất lượng nhà phát triển (Developers) trên Ethereum vẫn vượt xa các chain khác.

TVL của Ethereum vẫn đang vượt xa các chain khác - Nguồn: The Block

TVL của Ethereum vẫn đang vượt xa các chain khác – Nguồn: The Block

Ngoại trừ Bitcoin, Ethereum vẫn là chain có độ bảo mật và decentralized nhất: Để giải thích sâu hơn thì bạn có thể tham khảo cách blockchain hoạt động. Nhưng để tóm gọn thì mỗi một blockchain sẽ có một số lượng validators để thực hiện cơ chế đồng thuận và đưa giao dịch lên chuỗi. Tuy có một vài chain như Solana có cơ chế xác minh giao dịch khác. Nhưng nhìn chung càng nhiều validators thì tính độ bảo mật càng cao. Mà Ethereum là blockchain có số lượng validators cao nhất.

Số lượng Validators của Ethereum vượt xa các chain khác - Nguồn: Coin98 Analytics

Số lượng Validators của Ethereum vượt xa các chain khác – Nguồn: Coin98 Analytics

Mục đích cao nhất của blockchain là tính Decentralized. Nơi quyền lực thuộc về tay người dùng và không phải phụ thuộc vào bên thứ ba. Đó là lý do các giải pháp layer 2 được chú trọng vì chúng được thừa hưởng tính bảo mật của Layer 1 Ethereum. Kể cả có nhiều blockchain khác đang rất thành công như BSC hay Solana thì Ethereum vẫn chưa bao giờ hết hấp dẫn với rất nhiều người. Bởi vì họ hướng tới một lý tưởng xa hơn đó là một thế giới phi tập trung.  

Nhìn chung lại Ethereum vẫn đang nắm giữ vị thế đi đầu của mình. Do đó các giải pháp giúp giải quyết các vấn đề của Ethereum vẫn là một nhánh nhận được nhiều sự chú ý và có tiềm năng tăng trưởng lớn.  

Các loại hình Layer 2 hiện nay

Các giải pháp layer 2 nổi bật nhất hiện nay

Các giải pháp layer 2 nổi bật nhất hiện nay

Tuy cùng có chung mục đích giải quyết những hạn chế trên mạng lưới Ethereum. Tuy nhiên bản thân layer 2 lại là một lĩnh vực rất rộng với nhiều giải pháp khác nhau. Các giải pháp được cho là tốt nhất hiện tại bao gồm: State Channel, Plasma và giải pháp hot được bàn luận trong thời gian qua Rollups. Trong Rollups lại tiếp tục được chia thành hai loại Optimistic RollUps và Zk RollUps

Dưới đây là bảng so sánh về ưu nhược điểm của các giải pháp layer 2.

Bảng so sánh về ưu nhược điểm của các giải pháp layer 2

Bảng so sánh về ưu nhược điểm của các giải pháp layer 2

Tiềm năng của Layer 2 trên thị trường

1. Tiềm năng tăng trưởng

Hiện tại số tài sản mà Ethereum đang sở hữu là $170 tỷ đô.

Tiềm năng tăng trưởng

Tiềm năng tăng trưởng

Nếu ta xét top 10 layer 2 đứng đầu hiện tại về TVL. Thì ngoại trừ Arbitrum với 2.67B TVL thì các layer 2 còn lại đều chưa đạt 1 tỷ đô. Giả sử như Ethereum không tăng trưởng và một layer 2 có thể thu hút được 10% TVL từ Ethereum thì đó cũng là một con số rất cao. 

Top 10 layer 2 đứng đầu hiện tại về TVL

Top 10 layer 2 đứng đầu hiện tại về TVL

2. Tiềm năng vượt trội

2 lớn hơn 1 và điều này tương tự với thiết kế của blockchain. Có hai khái niệm được thảo luận gần đây về cách phát triển của blockchain bao gồm: Modular blockchain và Monolithic blockchain.

Ta có thể hiểu đơn giản như sau:

  • Monolithic blockchain: Phát triển mọi thứ trên một blockchain tương tự cách mà Solana đang làm hiện nay.

Modular blockchain: Chia sẻ công việc cho nhiều chain tương tự cách mà nhiều layer 2 đang phát triển trên layer 1 Ethereum hiện nay. Hoặc như cách mà nhiều chain được phát triển sử dụng hạ tầng của Cosmos.

Tiềm năng vượt trội

Tiềm năng vượt trội

Do đó nếu xét về tiềm năng. Trong tương lai các Modular blockchain có thể được mở rộng gấp nhiều lần các monolithic blockchain (100 blockchain 10K TPS lớn hơn 1 blockchain 50K TPS).

Tổng kết lại các blockchain layer 2 không chỉ có sẵn thị trường tiềm năng ở thời điểm hiện tại. Mà còn có khả năng tăng trưởng hơn nhiều trong tương lai. 

Hạn chế của Layer 2 là gì?

Dù Layer 2 có một tiềm năng tăng trưởng lớn. Tuy nhiên ở thời điểm hiện tại chúng có rất nhiều hạn chế và cần phải được khắc phục để layer 2 có thể dễ dàng hơn trong việc tiếp cận người dùng.

Những hạn chế lớn nhất có thể kể đến bao gồm: 

  • Chi phí cao: Cho dù phí trên layer 2 đã dễ thở hơn nhiều so với Layer 1. Nhưng chúng vẫn còn quá cao ở thời điểm hiện tại. Chưa kể đến chi phí để đưa tài sản từ layer 1 đến layer 2 cũng là rất cao.
Hạn chế của Layer 2 là gì?

Hạn chế của Layer 2 là gì?

  • Còn quá mới: Hầu hết các layer 2 đều chỉ mới xuất hiện trong vài tháng trở lại đây. Do đó những dự án phát triển trên các layer 2 còn hạn chế và chưa có nhiều đột phá.
  • Trải nghiệm phát triển sản phẩm: Mặc dù layer 2 như Optimisitc RollUps tương thích EVM. Nhưng điều này không có nghĩa là các Dev có thể phát triển dễ dàng trên layer 2 như ở trên layer 1. Các Dev vẫn phải hiệu chỉnh sản phẩm và điều này cũng ảnh hưởng phần nào tới việc phát triển layer 2.
  • Thanh khoản bị phân mảnh: Việc có nhiều layer 2 tương tự với việc làm phân mảnh thanh khoản. Trong khi chưa có nhiều giải pháp về Cross-chain bridge ra mắt. Điều này là một vấn đề lớn vì tính thanh khoản có thể được coi là huyết mạch của bất kỳ thị trường giao dịch nào.

Tuy nhiên để nhận xét một cách khách quan. Những hạn chế trên đều đang được chú trọng giải quyết.

Những Layer 2 nổi bật ở thời điểm hiện tại

Như đã nói ở trên, để đánh giá một layer 2 tốt thì yếu tố công nghệ chỉ chiếm một phần. Cho dù một chain có công nghệ tốt đến mấy. Nhưng nếu như không có dự án phát triển trên đó thì cũng bằng không. Do đó để xét các layer 2 nổi bật ở thời điểm hiện tại. Thefinances.org sẽ lựa chọn các layer 2 có hệ sinh thái phát triển nhất và có nhận được nhiều sự chú ý từ cộng đồng. 

Các Layer 2 nổi bật nhất hiện nay: 

1. Arbitrum

Arbitrum Ecosystem

Arbitrum Ecosystem

Arbitrum là layer 2 sử dụng công nghệ Optimistic RollUps. Arbitrum là giải pháp layer 2 đầu tiên tương thích EVM ra mainnet. Với việc mở whitelist cho bất kỳ dự án nào có nhu cầu ra mắt trên Arbitrum đã giúp hệ sinh thái mở rộng rất nhanh.

Hiện tại Arbitrum đang là layer 2  đứng đầu về TVL, số lượng dự án phát triển. Bên cạnh đó các dự án hàng đầu như: Uniswap, Sushiswap, Curve,… cũng đã có mặt trên Arbitrum.

2. Optimism

Optimism Ethereum

Optimism Ethereum

Tương tự Arbitrum, Optimism cũng là Layer 2 sử dụng công nghệ Optimistic RollUps. Optimism từng là layer 2 nhận được nhiều sự chú ý nhất khi tin tức về việc ra mainnet đã được nhắc từ lâu. Các dự án đứng đầu như Uniswap, Synthetix cũng đã nói về việc sử dụng giải pháp của Optimism. Tuy nhiên sau đó Optimism đã trì hoãn trong một khoảng thời gian dài và bị Arbitrum vượt qua. 

Hiện tại dù đã ra mainnet nhưng Optimism vẫn gặp hạn chế. Bởi vì giới hạn số lượng dự án phát triển trên Optimism. Tuy nhiên Optimism đang có kế hoạch cho phép các dự án được tự do phát triển trên Optimism, hứa hẹn sẽ là cú hích lớn cho hệ sinh thái. 

3. Boba Network

Boba Network

Boba Network

Là một cái tên mới xuất hiện gần đây. Nhưng Boba Network đã cho thấy sự bài bản trong việc phát triển và thu hút người dùng mới đến hệ sinh thái. Boba Network cũng sử dụng giải pháp Optimisitc Rollups giúp việc triển khai các dự án mới thuận tiện và nhanh hơn. Các mảnh ghép đầu tiên của hệ như Oolong Swap, SenpaiSwap, Swapperchan,… đang có một tốc độ tăng trưởng rất ấn tượng.

4. ZkSync

ZkSync

ZkSync

Khác với các layer 2 nổi bật khác, ZkSync sử dụng giải pháp ZkRollups. Vì công nghệ này vẫn còn rất mới nên hiện tại ZkSync chưa hoàn toàn tương thích EVM. Việc chuyển giao các dự án từ Etherum lên ZkSync vẫn chưa thực hiện được.

Tuy nhiên ở mặt khác, các dự án được phát triển từ đầu trên ZkSync đều rất thành công. Vì cung cấp một trải nghiệm cực tốt cho người dùng từ tốc độ giao dịch, rút tài sản cho đến chi phí gần như bằng không,… Một vài cái tên tiêu biểu có thể kể đến như dYdX, ImmutableX, DeversiFi.

ZkSync đã có lộ trình để hỗ trợ tương thích EVM trong tương lai. Khá kỳ vọng với giải pháp đang dẫn đầu mảng ZkRollups này. 

Cơ hội đầu tư trong mảng Layer 2

Layer 2 có một tiềm năng tăng trưởng lớn và đang phát triển nhanh. Do đó ở vị thế nhà đầu tư việc chuẩn bị để không bỏ lỡ những cơ hội trong thời gian tới là rất quan trọng.

Theo nhận định của Thefinances.org có những cách đầu tư vào mảng Layer 2 như sau:

Đầu tư vào layer 2: Về bản chất Layer 2 cũng tương tự 1 chain riêng vậy. Do đó để đánh giá chúng có tiềm năng hay không ta hãy nhìn vào hệ sinh thái và tốc độ phát triển của hệ sinh thái trên layer 2 đó. Layer 2 nào đầy đủ mảnh ghép. Thì sẽ dễ thu hút dòng tiền hơn, điều này gần như tương đồng với các blockchain Layer 1.

Cơ hội đầu tư trong mảng Layer 2

Cơ hội đầu tư trong mảng Layer 2

Đầu tư vào bridge: Tương tự việc Cross-chain bridge cần thiết cho layer 1. Cầu nối giúp chuyển giao tài sản qua lại giữa các layer 2 cũng sẽ giữ vị trí đặc biệt quan trọng. Đặc biệt với thanh khoản mỏng và rào cản để đưa tài sản lên các Layer 2 còn khá cao. Bridge sẽ là một công cụ tất yếu nếu layer 2 phát triển trong tương lai.

Các dự án được phát triển trực tiếp trên Layer 2: Giống với việc Pancake Swap là AMM lớn nhất Binance Smart Chain, Quickswap là AMM lớn nhất Polygon,… Các dự án được phát triển trực tiếp trên một chain thường nhận được sự ủng hộ của nhiều bên và thuận lợi hơn trong quá trình phát triển. Thu hút người dùng. Do đó các dự án được phát triển trực tiếp trên layer 2 cũng là một nhánh tiềm năng để ta tìm kiếm cơ hội đầu tư. 

FAQs

1. Vì sao các sidechain như Polygon lại không được coi là Layer 2?

Như mình đã nói ở trên, điểm khác biệt lớn nhất giữa layer 2 với các giải pháp mở rộng khác là được kế thừa tính bảo mật từ Ethereum.

Chúng sử dụng cơ chế đồng thuận của Ethereum và được validators của Ethereum xác minh giao dịch. Trong khi đó các sidechain có cơ chế đồng thuận riêng với số lượng validators riêng. Do đó Sidechain không bảo mật bằng layer 2. 

2. Đâu là giải pháp layer 2 tốt nhất?

Nếu chỉ xét ở mặt kỹ thuật, Zk Rollups là giải pháp mở rộng tiềm năng nhất. Tuy nhiên các giải pháp này còn ở trong giai đoạn đầu và rất phức tạp để phát triển.

Plasma về lý thuyết cũng thuộc layer 2. Nhưng ở thực tế vì các vấn đề trong thiết kế khiến tính bảo mật bị ảnh hưởng khi rút tài sản về Layer 1. 

3. Dự phóng về Layer 2

Dưới đây là một vài dự phóng của Thefinances.org về tương lai của Layer 2:

  • Trong tương lai, Layer 1 Ethereum sẽ hoạt động như một lớp bảo mật. Còn hầu hết mọi hoạt động của người dùng sẽ diễn ra trên Layer 2. 
  • Sidechain vẫn sẽ có chỗ đứng vì chi phí thấp hơn nhiều so với Layer 2. Có nhiều mảng không yêu cầu quá cao về tính bảo mật như gaming.
  • Khả năng cao các Layer 2 sẽ ra token. Nguyên nhân đơn giản là nếu một Layer 2 không ra mắt token thì sẽ rất dễ bị Layer 2 có token vượt qua. Nếu như có hai hệ sinh thái tương đương nhau về các thông số thì bạn sẽ lựa chọn tham gia hệ có phần thưởng token hay chọn hệ không có gì?

Kết luận

Trong quá trình tìm hiểu Thefinances.org nhận thấy có khá nhiều ý kiến bảo thủ rằng giải pháp mở rộng này tốt hơn giải pháp mở rộng khác. Nhưng với vị thế là một nhà đầu tư mình thường đánh giá theo số liệu tăng trưởng thực tế hơn chỉ là yếu tố công nghệ đằng sau. 

Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn đọc hiểu hơn về layer 2 là gì mới nhất 05/2022. Nếu có bất kỳ thắc mắc gì, hãy cứ thoải mái chia sẻ ở phần dưới bài viết để được giải đáp nhé!

5/5 - (10 votes)